Factor XI-remming: de hypothese, de belofte en de les van LIBREXIA ACS

Antistolling is altijd een ruil geweest: minder trombose in ruil voor meer bloedingen. Factor XI-remming belooft die ruil te doorbreken. Factor XI lijkt vooral een rol te spelen bij pathologische trombusvorming en veel minder bij de normale hemostase, waardoor remming ervan trombose zou kunnen voorkomen zonder de bloedingsneiging van klassieke antistolling. Mensen met een aangeboren factor XI-deficiëntie hebben inderdaad minder trombose, maar bloeden nauwelijks meer dan anderen. Het maakte de factor XI-route tot de veelbelovendste antistollingshypothese van dit decennium.

De klinische werkelijkheid is weerbarstiger gebleken. Eerder al werd asundexian bij atriumfibrilleren voortijdig gestaakt wegens onvoldoende effectiviteit tegenover apixaban. En in november 2025 volgde de zwaarste klap tot nu toe: LIBREXIA ACS, met ruim 14.000 patiënten na een recent acuut coronair syndroom een van de grootste trials in het veld, werd na een geplande interim-analyse gestopt omdat het primaire eindpunt naar verwachting niet gehaald zou worden. Belangrijk detail: er waren geen nieuwe veiligheidssignalen, het middel milvexian deed simpelweg te weinig in deze setting.

In München worden de volledige resultaten van LIBREXIA ACS gepresenteerd, en die presentatie is om twee redenen belangrijker dan een gemiddelde negatieve trial. Ten eerste bepaalt de detailanalyse wat er van de factor XI-hypothese overblijft in het ACS-domein: was de dosering te laag, de populatie verkeerd gekozen, of voegt extra antitrombotische therapie bovenop moderne DAPT simpelweg weinig meer toe? Ten tweede lopen de zusterstudies bij atriumfibrilleren en na een herseninfarct gewoon door, net als de ontwikkeling van abelacimab, waarvan eerdere data bij AF juist opvallend weinig bloedingen lieten zien.

Voor de praktijk verandert er komende maand dus nog niets. Maar wie wil begrijpen waar de antistolling van de komende tien jaar heen beweegt, kijkt zaterdag naar deze sessie. HartVaat vat de volledige data samen zodra ze gepresenteerd zijn.