LBS.06 kunstmatige intelligentie: in een geblindeerde gerandomiseerde studie bij 1.200 echo's past de cardioloog het AI-conceptverslag even vaak aan als dat van een collega (50,6 tegen 49,7 procent) en is hij er half zo lang mee bezig; WATCH-LV laat zien dat een smartwatch-ECG verminderde pompfunctie kan opsporen, maar dat twee horlogemerken bij 9 procent een tegengesteld antwoord geven

Chicago, maandag 9 november. De slotsessie van het congres ging over kunstmatige intelligentie, en de twee studies waarvan de cijfers openbaar zijn, laten de twee gezichten van het veld zien: een gerandomiseerde studie waarin AI een routinetaak van de cardioloog even goed en twee keer zo snel doet, en een screeningsstudie met een consumentenhorloge die vooral leert hoe wisselvallig zulke metingen zijn. Beide zijn abstracts; de cijfers komen uit de persberichten van de AHA, artikelen zijn er nog niet. Van de derde AI-studie uit de sessie, PROVAR+, zijn op het moment van schrijven geen cijfers openbaar.

De studie

De echostudie komt uit Kaiser Permanente Northern California (co-senior auteur Keane Lee, cardioloog in Santa Clara) en is volgens de onderzoekers de eerste gerandomiseerde studie van een AI-systeem dat een volledig echocardiografieverslag opstelt, metingen én interpretatie. Voor 1.200 echo's die in twee weken van maart 2025 in de gewone zorg in 21 centra waren gemaakt (patiënten gemiddeld 69 jaar, 47 procent vrouwen), maakten het AI-systeem, een van negen echolaboranten en een van twintig cardiologen elk een conceptverslag. Die concepten werden willekeurig toegewezen aan cardiologen die ze afrondden zonder te weten wie het concept had gemaakt. Primaire maat: hoe vaak de beoordelaar het concept ingrijpend wijzigde; daarnaast de leestijd en de overeenstemming met eerdere verslagen van dezelfde patiënt. WATCH-LV (Hak Seung Lee, Incheon Sejong Hospital, Zuid-Korea, tevens medisch directeur van ontwikkelaar Medical AI) liet 2.211 volwassenen die voor een echo waren ingepland tijdens hetzelfde bezoek een ECG van 30 seconden maken op een Apple Watch en op een Samsung Galaxy Watch, en liet een AI-model daarop zoeken naar een verminderde linkerkamerfunctie (LVEF 40 procent of lager). Een tweede groep van 146 poliklinische patiënten nam een week lang thuis ECG's op met het eigen horloge (94 procent Galaxy), mediaan 2,4 per dag.

De uitkomsten

Echostudie:

• Ingrijpend gewijzigd: 50,6 procent van de AI-concepten tegen 49,7 procent van de menselijke concepten; het vooraf vastgelegde non-inferioriteitscriterium werd gehaald.
• Leestijd: 4,6 minuten per echo met een AI-concept tegen 8,5 minuten zonder, 46 procent korter.
• De AI-ondersteunde verslagen kwamen beter overeen met eerdere verslagen in het dossier; de beoordelaars konden niet raden of een concept van de AI of van een mens kwam.

WATCH-LV:

• Het model onderscheidde patiënten met en zonder verminderde pompfunctie op beide horloges ongeveer even goed, maar met één vooraf gekozen afkapwaarde kregen 200 deelnemers (9 procent) op het ene horloge een positieve en op het andere een negatieve uitslag.
• Thuisgroep, 108 deelnemers met minstens vijf meetdagen: de eis van een positieve uitslag op twee van drie opeenvolgende dagen halveerde het aantal fout-positieven (van 18 naar 9 van de 70 zonder LVSD), maar vond 31 in plaats van 33 van de 38 patiënten mét LVSD.
• Van alle 146 thuismeters had 81 procent van wie steeds positief scoorde inderdaad LVSD, tegen ongeveer 6 procent van wie steeds negatief scoorde; 49 procent had wisselende uitslagen, en van hen had 40 procent LVSD.

Duiding

De echostudie is methodologisch sterker dan het gros van de AI-literatuur: gerandomiseerd, geblindeerd, met een harde en voor de praktijk relevante maat (moet de cardioloog het concept herschrijven?). Dat de helft van álle concepten ingrijpend werd aangepast, ook de menselijke, zegt iets over de variatie in echoverslaglegging; dat de AI daarin niet onderdoet en de leestijd halveert, is het echte resultaat. De kanttekeningen zijn die van elke werkstroomstudie: geen patiëntuitkomsten, één zorgorganisatie met een geïntegreerd dossier, en cardiologen die wisten dat ze werden geobserveerd. Lee zei het zelf in het persbericht: de AI vervangt het team niet, de cardioloog blijft verantwoordelijk voor het verslag. WATCH-LV is eerlijker dan veel smartwatch-studies, omdat het de zwakke plek benoemt: een ECG van 30 seconden is een momentopname, twee horloges geven bij een op de elf mensen een tegengesteld antwoord, en herhaald meten verruilt fout-positieven voor gemiste gevallen. De populatie was bovendien verwezen voor een echo en kende veel bekend hartfalen, dus de voorspellende waarden zijn in een huisartsenpopulatie lager dan hier. Dat de ontwikkelaar de studie leidde, hoort bij de weging. Zie ook ons bericht over AI-ECG als digitale biomarker voor hartfalen en over LATENT, de AI-ECG-studie uit de ritmesessie van zaterdag.

Voor de praktijk

Voor de cardioloog: AI-conceptverslagen voor echocardiografie zijn volwassen genoeg om in een pilot te testen, mits het ziekenhuis de verantwoordelijkheid, de logging en de validatie op de eigen apparatuur regelt; tijdwinst is het eerste wat eruit te halen valt. Voor de huisarts: een patiënt die met een 'afwijkend hartsignaal' van zijn horloge komt, verdient een gewone anamnese, een 12-afleidingen-ECG en bij twijfel een NT-proBNP, niet een directe echoverwijzing op de uitslag van een app; één positieve meting zegt weinig, een reeks positieve metingen meer. Voor de internist en de cardioloog die screening overwegen: de huidige wearables zijn hulpmiddelen voor het selecteren van wie een echo verdient, geen vervanging ervan, en dat zeggen de onderzoekers zelf ook.

Lees ook

• LATENT: AI-voorspelling van boezemfibrilleren op het sinusritme-ECG met gerichte holtermonitoring (AHA 2026)
• AI-analyse van het ECG als digitale biomarker voor hartfalen
• AI-echocardiografie door niet-specialisten: kosteneffectiviteit uit Singapore
• EHJ-review: wearables in de cardiovasculaire praktijk
• AI als co-piloot: wat het spotlightthema van ESC 2026 concreet betekent
• Alle AHA 2026-berichten op onze congrespagina